Joke Heikens tekst freelance journalist

• 
• 
• 

Onderhandelen | 15.11.2010

Het leven als freelancer is hartstikke leuk. Als dat niet zo was, dan waren er niet zoveel freelancers, zo simpel is het. Overal zitten echter negatieve kanten aan, of laat ik het wat positiever zeggen: wat minder leuke kanten, dingen waar je minder goed in bent. Deze dingen kun je echter wel leren, net als tekenen. Als je slecht bent in tekenen, kun je een cursus doen of een boek lezen rond tekenen en daar leer je allerlei nieuwe dingen, bijvoorbeeld over de effecten van schaduw, hoe je diepte krijgt en hoe je de goede afstanden in een gezicht tekent. Daar zijn allemaal trucjes voor. Ongetwijfeld heb jij in je eigen vak ook trucjes, anders zou je er veel lang over doen om jouw product op de markt te brengen.
Een truc die je moet kunnen is onderhandelen. Dat is meestal niet zo leuk, maar het is wel erg belangrijk. Je kunt namelijk wel je werk doen, maar als dat structureel onderbetaald wordt, werk jij je drie slagen in de rondte en houd je per maand nog te weinig over om van te leven. Om wat meer betaald te krijgen is onderhandelen een mogelijkheid. Je hoeft namelijk niet akkoord te gaan met wat een klant biedt.
Veel opdrachtgevers (ik zeg liever ‘klanten’, dat geeft de gezagsverhouding beter weer) bieden te weinig met de mededeling ‘Dat krijgen anderen ook’. Tja, maar jij bent niet die anderen. En als die anderen daar wel mee akkoord gaan, dat moeten zij weten, maar jij wilt een salaris verdienen met het werk dat je doet. Jij wilt marktconform betaald worden. Ook in de journalistieke en in de tekstschrijvers wereld kun je best normaal betaald krijgen, ik kom iedere dag weer mensen tegen die dat gebeurd. Het zijn de klanten die minder willen betalen, maar let goed op of dat reëel is. Bedenk voor jezelf uit wat jij per jaar wilt verdienen. Dit kun je door twaalf delen, dan weet je wat je inkomsten moeten zijn per maand. Beter is om dit door 52 te delen, dat is het aantal weken in een jaar. Maar dan houd je geen rekening met vakanties, ziekte en dat soort dingen. Trek daarom 8 weken van het totaal, dan heb je 44 weken over. Wat je per jaar wilt of moet verdienen om rond te kunnen komen, deel je door 44. Wat overblijft is wat jij per week moet verdienen.
Een voorbeeld. Stel, je wilt € 45.000 per jaar verdienen. Helemaal niet gek, want er gaan nog veel kosten vanaf, denk daar aan. Alles is bruto! In de praktijk houd je ongeveer de helft over. Die € 45.000 deel je door 44 weken: € 1022,73. Per week wil je 40 uur werken, dan zou je € 25,57 per uur moeten verdienen. Dat klinkt heel leuk, maar een beetje ervaren freelancer weet dat je nooit 40 betaalde uren per week maakt. De ene keer krijg je een vaste prijs, een andere keer per pagina, de volgende keer per woord. Voor het ene stuk ben je veel meer tijd kwijt dan voor het andere, dus het is niet realistisch. Misschien dat je 15 uur per week betaald krijgt, dat komt wat dichter in de buurt en dan komt je uurprijs op € 68,18.
Zo kun je voor jezelf uitrekenen wat een redelijke prijs is en dat neem je mee in je onderhandelingen, met in je achterhoofd je berekening. Dan sta je een stuk sterker in je schoenen. Je weet dan dat je een redelijk bedrag kan vragen. En bedenk altijd dat degene met wie je onderhandelt ook niet voor het minimumloon werkt!

Daarbij vertelde een klant mij dat freelancers eigenlijk altijd goedkoper zijn dan vaste krachten. Vaste mensen zijn wel nodig om zeker te weten dat er een voortdurende bezetting op kantoor is, maar laat je als freelancer niet met een fooi afschepen en zorg dat je sterk staat in de onderhandelingen.
Een boek dat ik je van harte aan kan raden is: ‘Opdrachtgever gezocht’ van Jan Willem van den Brink en Maarten van Os, makkelijk, duidelijk en met humor geschreven.