Als kind leerde ik snel. Tot ik een ongeluk kreeg. Twee weken coma, twee gebroken benen, en daarna was ik verlamd. Eerst helemaal, later aan één kant.
Ik moest alles opnieuw leren. Lopen, bewegen, praten, schrijven. Mijn kennis als medisch journalist begon dus niet in een collegezaal.
Er veranderde meer. Voor het ongeluk was ik een gesloten huismus, daarna een uitbundige feestvierder. Van binnen was ik iemand anders geworden.
Ik kwam terug op school vlak voor de eerste citotoetsen. Die kon ik maar half maken. Daarna werd ik naar de mavo gestuurd. Dat vond ik vreselijk. Achteraf was het misschien maar goed ook, want ik moest nog een paar keer aan mijn knieën geopereerd worden en lag er dan steeds zes weken uit.
De havo haalde ik alsnog, maar op de School voor Journalistiek ging het na een jaar mis. Voor Geschreven Pers haalde ik hoge cijfers, voor PR ook. Economie, theologie, recht en de andere vakken die in de collegezaal werden gegeven, haalde ik niet. De verklaring die overbleef, lag voor de hand. Ik was niet slim genoeg.
Bijna twintig jaar later ging ik naar een psycholoog voor een IQ-test. Ik wilde weten hoe het nou precies zat. Ze noemde een getal en zei erbij dat de universiteit had gekund.
Daar deed ik niets mee. Een getal op papier verandert niets aan wat je al je hele leven van jezelf denkt.
Wat wel iets veranderde, was een boek dat drie keer op mijn tijdlijn op Facebook voorbijkwam. Pas na de derde keer bestelde ik het. Erin stond dat je niet per ongeluk zo hoog op een IQ-test kunt scoren. Dat drong langzaam door. De acceptatie duurde daarna nog jaren.
Inmiddels schrijf ik over geneeskunde, techniek, milieu, duurzaamheid, psychologie, taal en geloof. Ik zoek mensen op die het begrijpen en vraag door tot ik het snap. Dat is mijn werk geworden, en het is precies wat ik ooit voor een tekort aanzag.
Toch bekruipt me nog weleens het gevoel dat ik een fraudeur ben. Journalist zonder papiertje. Terwijl ik weet dat er geen papiertje bestaat dat ik mis, want journalistiek is geen beschermd beroep. Vijfentwintig jaar publicaties zeggen meer dan een diploma dat ik niet heb.
Dat gevoel gaat er vermoedelijk nooit helemaal uit. Het is er alleen niet meer de baas over.